یک ترانسفورماتور قدرت، علیرغم ظاهر ساکت و بدون حرکتی که دارد، مجموعهای از قطعات مهندسیشده است که هماهنگ با هم کار میکنند. اجزای اصلی آن را میتوان به چند دسته کلی تقسیم کرد:
۱. هسته (Core)قلب ترانسفورماتور است که معمولاً از ورقههای نازک فولاد سیلیسیمدار ساخته میشود. وظیفه هسته این است که یک مسیر راحت و کممقاومت برای عبور «شار مغناطیسی» فراهم کند تا انرژی از سیمپیچ اولیه به ثانویه منتقل شود.
۲. سیمپیچها (Windings)هادیهای مسی یا آلومینیومی هستند که به دور هسته پیچیده شدهاند. سیمپیچ فشار قوی (HV):* که به ولتاژ بالاتر متصل است. سیمپیچ فشار ضعیف (LV):* که به ولتاژ پایینتر متصل است.این سیمپیچها با لایههای خاصی از کاغذ یا عایقهای رزینی از هم و از هسته جدا شدهاند.
۳. تانک اصلی (Main Tank)یک محفظه فولادی بسیار محکم و کاملاً آببندی شده است که هسته و سیمپیچها درون آن قرار میگیرند. این تانک با روغن پر میشود.
۴. روغن ترانسفورماتور (Insulating Oil)روغن در ترانس دو نقش حیاتی دارد: عایقکاری:* برای جلوگیری از جرقه زدن بین سیمپیچها و بدنه. خنککاری:* گرمای تولید شده در سیمپیچها را جذب کرده و به رادیاتورها منتقل میکند.
۵. کنسرواتور یا منبع انبساط (Conservator Tank)تانک کوچکی است که بالای تانک اصلی قرار دارد. وقتی روغن در اثر گرما منبسط میشود، فضای اضافی برای حرکت روغن فراهم میکند تا به تانک اصلی فشار نیاید.
۶. بوشینگها (Bushings)عایقهای چینی یا رزینی بلندی هستند که روی سر ترانس قرار دارند. آنها وظیفه دارند سرهای سیمپیچ را از داخل تانک به بیرون (شبکه برق) هدایت کنند، بدون اینکه با بدنه فلزی تانک برخورد یا اتصالی داشته باشند.
۷. رادیاتورها و فنها (Cooling System)پرههای فلزی که در اطراف ترانس میبینید، رادیاتور هستند. روغن داغ وارد آنها شده و در مجاورت هوا خنک میشود. در ترانسهای بزرگ، فنهایی هم زیر این پرهها نصب میشود تا سرعت خنککاری را بالا ببرند.
۸. رله بوخهولتس (Buchholz Relay)نگهبان و پلیس ترانس است! این رله بین تانک اصلی و منبع انبساط نصب میشود و اگر داخل ترانس خطایی (مثل اتصال کوتاه یا جرقه) رخ دهد که باعث تولید گاز شود، این رله بلافاصله متوجه شده و برق ترانس را قطع میکند.
۹. تپچنجر (Tap Changer)وسیلهای است که با تغییر تعداد دور سیمپیچ، اجازه میدهد ولتاژ خروجی را کمی کم یا زیاد کنیم تا همیشه ولتاژ ثابتی به مصرفکننده برسد.
۱۰. رطوبتگیر (Breather)
۱. هسته (Core)قلب ترانسفورماتور است که معمولاً از ورقههای نازک فولاد سیلیسیمدار ساخته میشود. وظیفه هسته این است که یک مسیر راحت و کممقاومت برای عبور «شار مغناطیسی» فراهم کند تا انرژی از سیمپیچ اولیه به ثانویه منتقل شود.
۲. سیمپیچها (Windings)هادیهای مسی یا آلومینیومی هستند که به دور هسته پیچیده شدهاند. سیمپیچ فشار قوی (HV):* که به ولتاژ بالاتر متصل است. سیمپیچ فشار ضعیف (LV):* که به ولتاژ پایینتر متصل است.این سیمپیچها با لایههای خاصی از کاغذ یا عایقهای رزینی از هم و از هسته جدا شدهاند.
۳. تانک اصلی (Main Tank)یک محفظه فولادی بسیار محکم و کاملاً آببندی شده است که هسته و سیمپیچها درون آن قرار میگیرند. این تانک با روغن پر میشود.
۴. روغن ترانسفورماتور (Insulating Oil)روغن در ترانس دو نقش حیاتی دارد: عایقکاری:* برای جلوگیری از جرقه زدن بین سیمپیچها و بدنه. خنککاری:* گرمای تولید شده در سیمپیچها را جذب کرده و به رادیاتورها منتقل میکند.
۵. کنسرواتور یا منبع انبساط (Conservator Tank)تانک کوچکی است که بالای تانک اصلی قرار دارد. وقتی روغن در اثر گرما منبسط میشود، فضای اضافی برای حرکت روغن فراهم میکند تا به تانک اصلی فشار نیاید.
۶. بوشینگها (Bushings)عایقهای چینی یا رزینی بلندی هستند که روی سر ترانس قرار دارند. آنها وظیفه دارند سرهای سیمپیچ را از داخل تانک به بیرون (شبکه برق) هدایت کنند، بدون اینکه با بدنه فلزی تانک برخورد یا اتصالی داشته باشند.
۷. رادیاتورها و فنها (Cooling System)پرههای فلزی که در اطراف ترانس میبینید، رادیاتور هستند. روغن داغ وارد آنها شده و در مجاورت هوا خنک میشود. در ترانسهای بزرگ، فنهایی هم زیر این پرهها نصب میشود تا سرعت خنککاری را بالا ببرند.
۸. رله بوخهولتس (Buchholz Relay)نگهبان و پلیس ترانس است! این رله بین تانک اصلی و منبع انبساط نصب میشود و اگر داخل ترانس خطایی (مثل اتصال کوتاه یا جرقه) رخ دهد که باعث تولید گاز شود، این رله بلافاصله متوجه شده و برق ترانس را قطع میکند.
۹. تپچنجر (Tap Changer)وسیلهای است که با تغییر تعداد دور سیمپیچ، اجازه میدهد ولتاژ خروجی را کمی کم یا زیاد کنیم تا همیشه ولتاژ ثابتی به مصرفکننده برسد.
۱۰. رطوبتگیر (Breather)
محفظهای حاوی دانههای «سیلیکاژل» که در مسیر ورود هوا به منبع انبساط قرار دارد. این قطعه رطوبت هوای ورودی را میگیرد تا روغن ترانس همیشه خشک و باکیفیت باقی بماند.