«ترانسفورماتور» یا همان ترانس، جادوگری است که در ایستگاههای بینراهی نشسته و سطح ولتاژ برق را متناسب با نیاز هر بخش تغییر میدهد. به عنوان مثال برای کاهش تلفات شبکه ، ولتاژ خط را بالا می برد و در انتهای مسیر مجدد سطح ولتاژ را متنایب با نیاز کاهش می دهند.
در واقع، ترانسفورماتور وسیلهای است که بدون هیچ قطعه متحرکی (تقریبا بیصدا و ایستا)، انرژی الکتریکی را از یک مدار به مدار دیگر منتقل میکند.
انواع ترانسفورماتورها در شبکه قدرت
ترانسها بر اساس وظیفهای که در این سفر طولانی (از نیروگاه تا لامپ اتاق شما) دارند، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
۱. ترانسفورماتورهای افزاینده (Step-up)این ترانسها در خروجی نیروگاهها نصب میشوند. آنها ولتاژ تولید شده را به شدت بالا میبرند (مثلاً تا ۴۰۰ هزار ولت). چرا؟ چون وقتی ولتاژ بالا میرود، جریان کم میشود(با فرض ثابت بودن توان) و می توان هنگام انتقال برق تلفات خط را تا حد قابل قبولی کاهش داد.
۲. ترانسفورماتورهای کاهنده (Step-down)اینها همان ترانسهای آشنایی هستند که در ورودی شهرها یا روی تیرهای برق محلهها میبینید. وظیفه آنها پایین آوردن سطح ولتاژ استبرای استفاده خانگی است.
۳. ترانسفورماتورهای قدرت (Power Transformers) این ترانسها معمولا ابعاد بسیار بزرگی دارند و وظیفه انتقال توانهای بسیار عظیم را بر عهده دارند.
۴. ترانسفورماتورهای توزیع (Distribution Transformers)همان ترانسهای مستطیلی و خاکستری رنگی که در کوچهها روی دو پایه بتنی یا فلزی نصب شدهاند. آنها آخرین ایستگاه قبل از ورود برق به ساختمانها هستند و برق را برای مصرف نهایی آماده میکنند.
۵. ترانسهای اندازهگیری (Instrument Transformers)اینها وظیفه تغییر ولتاژ برای مصرف ندارند؛ بلکه ولتاژ یا جریان را به مقادیر بسیار کوچک تبدیل میکنند تا دستگاههای اندازهگیری و کنترلی بتوانند وضعیت شبکه را مانیتور کنند (مثل CT و PT).
۶. اتوترانسفورماتورها (Autotransformers)نوع خاصی هستند از ترانسفورماتور ها هستند که به دو صورت الکتریکی و مغناطیسی انتقال توان را انجام می دهند.(اتصال الکتریکی هم دارند یعنی یک سیم پیچ مشترک دارند) و بخشی از سیم پیچ هم به عنوان اولیه و هم به عنوان ثانویه استفاده می شود.
در واقع، ترانسفورماتور وسیلهای است که بدون هیچ قطعه متحرکی (تقریبا بیصدا و ایستا)، انرژی الکتریکی را از یک مدار به مدار دیگر منتقل میکند.
انواع ترانسفورماتورها در شبکه قدرت
ترانسها بر اساس وظیفهای که در این سفر طولانی (از نیروگاه تا لامپ اتاق شما) دارند، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
۱. ترانسفورماتورهای افزاینده (Step-up)این ترانسها در خروجی نیروگاهها نصب میشوند. آنها ولتاژ تولید شده را به شدت بالا میبرند (مثلاً تا ۴۰۰ هزار ولت). چرا؟ چون وقتی ولتاژ بالا میرود، جریان کم میشود(با فرض ثابت بودن توان) و می توان هنگام انتقال برق تلفات خط را تا حد قابل قبولی کاهش داد.
۲. ترانسفورماتورهای کاهنده (Step-down)اینها همان ترانسهای آشنایی هستند که در ورودی شهرها یا روی تیرهای برق محلهها میبینید. وظیفه آنها پایین آوردن سطح ولتاژ استبرای استفاده خانگی است.
۳. ترانسفورماتورهای قدرت (Power Transformers) این ترانسها معمولا ابعاد بسیار بزرگی دارند و وظیفه انتقال توانهای بسیار عظیم را بر عهده دارند.
۴. ترانسفورماتورهای توزیع (Distribution Transformers)همان ترانسهای مستطیلی و خاکستری رنگی که در کوچهها روی دو پایه بتنی یا فلزی نصب شدهاند. آنها آخرین ایستگاه قبل از ورود برق به ساختمانها هستند و برق را برای مصرف نهایی آماده میکنند.
۵. ترانسهای اندازهگیری (Instrument Transformers)اینها وظیفه تغییر ولتاژ برای مصرف ندارند؛ بلکه ولتاژ یا جریان را به مقادیر بسیار کوچک تبدیل میکنند تا دستگاههای اندازهگیری و کنترلی بتوانند وضعیت شبکه را مانیتور کنند (مثل CT و PT).
۶. اتوترانسفورماتورها (Autotransformers)نوع خاصی هستند از ترانسفورماتور ها هستند که به دو صورت الکتریکی و مغناطیسی انتقال توان را انجام می دهند.(اتصال الکتریکی هم دارند یعنی یک سیم پیچ مشترک دارند) و بخشی از سیم پیچ هم به عنوان اولیه و هم به عنوان ثانویه استفاده می شود.
